ارگونومی شغلی

ارگونومی شغلی

ایستگاه کار نشسته:

در حالت نشسته سطح کار باید در حد آرنج باشد.

  • در کارهای نشسته، ارتفاع سطح کار باید در حدود آرنج باشد.
  • اگر برای انجام کار نیرویی به طرف پائین وارد می شود سطح کار را باید کمی پائین تر آورد.
  • برای انجام کارهای دقیق، سطح کار باید کمی بالاتر از آرنج باشد تا کارگرنقطه کار را درست ببیند.
  • کار نشسته در مقایسه با سایر کارها راحت تر به نظر می رسد اما نشستن طولانی هم خسته کننده است. نشستن بر صندلی مناسب خستگی راکمتر، کارآیی رابالاتر و رضایت از کار را بیشتر می کند.

برای استفاده از صندلی مناسب بایستی به نکات زیر توجه نمود:

  • ارتفاع مناسب صندلی ارتفاعی است که کارگر بتواند پاهایش را روی زمین گذاشته و بدون فشار بر پشت پا روی صندلی بنشیند. در صورت امکان بهتر است از صندلی با ارتفاع قابل تنظیم استفاده گردد.
  • اگر امکان تهیه صندلی قابل تنظیم وجود ندارد هر کارگر بایستی صندلی مناسب خود داشته باشد ویا از زیر پایی و تشکچه برای ایجاد ارتفاع مناسب خود استفاده کند.
  • برای ایجاد تکیه کاه کمر کارگر میتوان از پشتی بالشتکی در ۱۵ الی ۲۰ سانتی متری کمر استفاده نمود وچون بیشتر افراد هم به جلو و هم به پشت لم می دهند پشتی صندلی باید قسمت بالای پشت را هم برای لم دادن به عقب محافظت کند.
  • کف صندلی بایستی تا حد متوسط بالشتک دار باشد به طوری که نه زیاد سفت باشد و نه زیاد نرم تا کارگر بتواند به آسانی تغییر وضعیت دهد.
  • صندلی باید تحرک لازم برای کار و تغییر حالت نشسته را داشته باشد. صندلی های چرخ دار پنج پایه برای بسیاری از کارها مناسب می باشد.

ایستگاه کار ایستاده:

  • در حالت ایستاده، ارتفاع دست باید کمی پائین تر از آرنج باشد.
  • در کار سوار کردن قطعات سبک یا بسته بندی زیاد، ارتفاع دست باید ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر پائین تر از آرنج باشد.
  • اگر نیاز به اعمال نیروی زیاد است، سطح کار پائین تر بهتر است، تا از وزن بدن برای انجام آن کمک گرفته شود.

پائین بودن بیش از حد سطح کار باعث کمردرد میشود.

قانون ارتفاع آرنج را برای تصحیح سطح کار دستی و کار آیی بیشتر و نیز کاهش ناراحتی گردن، شانه ودست رعایت کنید.

نکات مهم :

لازم است کارگران کوتاه قد در حالت طبیعی به ابزارهای کنترل و مواد دسترسی داشته باشند. بعبارت دیگر دست آنها در حالت طبیعی به ابزارهای کنترل و مواد برسد.

مزایای قرار داشتن ابزارهای کنترل در حد دسترسی افراد کوتاه قد:

  1. کاهش خستگی
  2. کاهش آسیبهای اسکلتی عضلانی
  3. افزایش کار آئی

راهکارهای عملی برای راحتی کار کارگران کوتاه قد:

  • از سکویی برای رسیدن دست کارگران کوتاه قد به ابزار کنترل و مواد استفاده شود.
  • برای ابزارهای کنترل اهرمی، نصب یک دسته اضافه دسترسی به آن را برای کارگران کوتاه قد راحت تر می کند.
  • از ماشین ها و ابزارهایی که ارتفاع سطح کار آنها قابل تنظیم باشد استفاده شود.
  • برای ایجاد سطح کار مناسب در حدود آرنج برای کارگران کوتاه قد از سکو استفاده کنید.

کارگران درشت هیکل باید برای حرکت پاها و بدن فضای کافی در اختیار داشته باشند.

از وجود فضای کافی برای کارگران درشت هیکل در راهروها و ایستگاههای کار اطمینان حاصل شود .جای زانو و پا نیز باید مد نظر قرار گیرد.

به طور کلی لازم است:

مواد، وسایل و ابزار کنترلی که زیاد استفاده میشوند در ناحیه دسترسی آسان کارگر قرار بگیرند. در این حالت کارگر می تواند با حفظ وضعیت بدن به آنها دسترسی داشته باشد.

مواد، وسایل و ابزارهای کنترلی را که زیاد مورد استفاده قرار می گیرند در دسترس آسان بگذارید.

اگر در انجام کار لازم باشد که کارگر دست خود را در جهت های گوناگون دراز کند، وضعیت ایستاده یا نشسته – ایستاده برتری دارد. به این ترتیب کارگر به راحتی میتواند به جای مورد نظر خود دسترسی داشته باشد.

به طور کلی برای اینکه بدانیم چه کاری در حالت نشسته و چه کاری به طور ایستاده بهتر است انجام شود به نکات زیر توجه میکنیم:

  • در کارهایی که کارگر در انجام آن خسته یا ناراحت می شود انجام کار درهردو وضعیت ایستاده ونشسته مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص گردد که انجام کار در کدام وضعیت برای وی راحت تر و بهتر است.
  • در صورتیکه کاری نیازمند دقت زیاد ،تکرار کارهای ظریف، یا نظارت مداوم باشد برای انجام آن ایستگاه کاری نشسته توصیه میشود.
  • در کارهای نیازمند حرکات بدنی و نیروی زیاد ایستگاه کاری ایستاده مناسب تر است.
  • ایستگاه کار چه در حالت نشسته و چه در حالت ایستاده بایستی دارای ارتفاع مناسب باشد.

ابعاد مناسب برای کارهای ایستاده

برای انجام کار در وضعیت طبیعی بدن رعایت نکات زیر لازم است:

  1. کارهای مهم و تکراری باید به گونه ای ترتیب داده شود که در جلو و نزدیک بدن انجام گیرد.میز کار نیز باید نزدیک بدن باشد .
  2. کارهای تکراری باید حتی الامکان بدون بلند کردن آرنج یا خم کردن و چرخاندن بدن انجام گیرد.

نکته:

راههای آگاهی یافتن از وضعیت غیر طبیعی بدن:

  1. کارگر هنگام کار احساس درد یا ناراحتی دارد.
  2. کار کارگر با کشیدن، خم کردن، یا چرخاندن بدن انجام می گیرد.

باید توجه داشت که بهترین ارتفاع برای انجام کارهای تکراری در کار ایستاده  سطح بین کمر و سینه و در کار نشسته سطح بین آرنج و سینه است.

تا حد امکان بهتر است انجام کار به تناوب در حالات ایستاده و نشسته انجام گیرد. زیرا در این حالت کارگر با خستگی کمتر و روحیه بالاتر کار می کند. با تناوب بین نشستن و ایستادن می توان کارهای مختلف انجام داد دراین حالت برقراری ارتباطات و کسب مهارت های مختلف نیز آسان می شود.

کارهای خشک ماشینی که عمدتاّ  نیاز به حفظ یک وضعیت ثابت دارد، خسته کننده بوده و اشتباه در آنها زیاد است که با فراهم نمودن امکان تناوب نشستن و ایستادن میتوان کار را به شکل بهتری انجام داد.

باید توجه داشت که :

  • کارها به گونه ای باشد که کارگر بتواند وظایف خود را با تغییر حالت نشستن و ایستادن انجام دهد.
  • در صورتیکه کار اصلی در ایستگاه کار ایستاده انجام می شود ، فرصت گاه گاه نشستن برای کارگر فراهم شود.
  • اگر کار اصلی در حالت نشسته انجام می گیرد، فرصت هایی برای کار ایستاده فراهم شود.
  • در صورت لزوم ،چرخش کار به شکلی باشد که یک کارگر بتواند کارهای مختلف را در حالات ایستاده یا نشسته انجام دهد.
  • اگر تناوب نشستن و ایستادن در کار امکان نداشته باشد کارگر باید زمانهای کوتاه استراحت داشته باشد.

توصیه می شود که در محل کار صندلی یا چهارپایه برای نشستن گاه گاه کارگران فراهم شود. زیرا کار کردن در حالت ایستاده و بصورت مداوم باعث ایجاد خستگی، درد پشت و پا می شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مشاوره رایگان