عناصر طرح کسب و کار یا بیزینس پلن چیست؟

برای تهیه طرح کسب و کار باید بدانید چه مواردی را در آن بگنجانید، از چه مواردی صرفنظر کنید و در عین حال باید عناصر اصلی همه طرح های مهم مالی و منابع اضافی را در طرح تان قرار دهید. به یاد داشته باشید، طرح کسب و کار، ابزاری برای داشتن یک کسب و کار بهتر است و حکم یک سند آماده را دارد که می توانید طبق یک زمانبندی مشخص به آن رجوع کرده و بر اساس اطلاعات تان نسبت به مشتری، فروش، روش های بازاریابی، موفقیت ها و مشکلات پیرامون بودجه و پیش بینی ها، آن را بروزرسانی کنید. بنابراین این طرح کسب و کار بر اساس اهداف شما تهیه می شود و لذا باید از آن برای پیگیری پیشرفت ها و اصلاح کسب و کارتان استفاده کنید. از عناصر مورد نیاز برای تهیه طرح کسب و کار می توان به موارد زیر اشاره کرد:

خلاصه کارهای اجرایی

خلاصه کارهای اجرایی، مروری کلی بر کسب وکار،برنامه ها، معرفی شرکت و نوع فعالیت تان دارد. این بخش باید در ابتدای طرح کسب و کار قرار بگیرد و بیشتر از یک یا دو صفحه نباشد، اما از آنجا که خواننده اول از همه این بخش را مطالعه می‌کند؛ ترجیحاً در آخر کار آنرا بنویسید زیرا وقتی از جزییات کسب و کار خود اطلاع کافی داشته باشید، بهتر می‌توانید این بخش را تهیه کنید.

در واقع در اکثر موارد سرمایه گذاران برای ارزیابی کسب و کارتان، فقط همین بخش را مطالعه می‌کنند و اگر از آن خوششان بیاید کل طرح کسب و کار را از شما درخواست خواهند کرد. به دلیل اهمیت فوق العاده زیاد این بخش، باید تا حد امکان دقیق و واضح باشد. بنابراین نکات کلیدی کسب و کار را ارائه کنید اما خیلی وارد جزییات نشوید. همچنین در بالای صفحه و  درست زیر نام کسب و کارتان، در قالب یک جمله، توضیحی کلی از کسب و کار خود را ارائه کنید به طوری که ماهیت کار شما را به خوبی نشان دهد و چه بهتر که از نوع فعالیت شرکت تان نیز بگویید.

هر کسب و کاری به دنبال رفع مشکل مشتری و برطرف کردن نیازهای جامعه است. پس در یک یا دوجمله به ذکر نیاز یا مشکلی بپردازید که بازار با آن روبرو است و شما درصدد رفع آن هستید. علاوه بر این راهکار شرکت تان برای مقابله با این نیاز یا مشکل را ذکر کنید. در ادامه حتماً باید بازار هدف را مشخص کنید و بگویید چه کسانی مشتری ایده آل شما هستند و تعدادشان چقدر است. به عنوان مثال اگر در صنعت کفش فعالیت می کنید، مخاطب شما همه انسان ها هستند زیرا همه مردم به کفش نیاز دارند و برای اینکه بازار هدف تان را مشخص کنید آن را به نوع مردانه، زنانه، ورزشی و غیره تقسیم بندی کنید. به این ترتیب راحت تر می توانید تلاش های بازاریابی و فروش خود را هدفمند کرده و مخاطب خاصتان که به احتمال قوی از شما خرید خواهد کرد را جذب کنید.

در ضمن باید گوشه چشمی هم به رقبای تان بیندازید و ببنید آنها چطور نیاز بازار را رفع می‌کنند. به هر حال هر کسب و کاری مشغول رقابت با سایرین است و خیلی اهمیت دارد که خلاصه ای از آن را در این بخش بیاورید.

به اختصار به تیم کاری تان بپردازید و کوتاه توضیح دهید چرا شما و تیم تان افراد مناسبی برای پیشبرد ایده تان در بازار هستند. زیرا سرمایه گذاران توجه زیادی به تیم شما اختصاص می دهند؛ بنابراین پیاده سازی ایده های معرکه نیاز به یک تیم اجرایی قوی دارد تا به آن جامه عمل بپوشاند.

فراموش نکنید که باید در این بخش، جنبه های مهم برنامه مالی خود را بگنجانید که شکل ایده آل آن، در قالب نمودار است. در ضمن چنانچه به دنبال جمع آوری پول برای راه اندازی تجارت تان هستید باید جزییات آن را در این بخش قید کنید. به جای اینکه از سرمایه گذاران بالقوه صحبت کنید، اعلام کنید که چه میزان پول برای شروع کسب و کارتان نیاز دارید. سرمایه گذار مشتاق است در جریان پیشرفت شما و اهداف آتی تجارت تان قرار بگیرد، بنابراین اگر بتوانید در این بخش نشان دهید که مشتری بالقوه هم اکنون به محصول یا خدمات شما علاقه مند است یا حتی به خریدار بالفعل تبدیل شده است، مطمئنا کمک بزرگی به تجارت تان خواهد کرد.

عناصر طرح کسب و کار یا بیزینس پلن چیست؟

فرصت ها

در این بخش باید به این سوالات پاسخ دهید: واقعاً چه محصولات یا خدماتی می فروشید و چطور نیاز بازار را برطرف می کنید؟ بازار هدف تان کدام است؟

در این بخش می توانید نیازهای بازار که در حال برطرف کردن آن هستید، راهکارهایتان، مخاطب هدف و نحوه عملکردتان در بازار را به طور مفصل شرح دهید. در اینجا باید بگویید چرا راهکار شما با سایر رقبا فرق دارد و در آینده چطور می خواهید ارائه محصول یا خدمات تان را گسترش دهید. خواننده با مطالعه خلاصه اجرایی به یک نمای کلی از کسب و کارتان رسیده است، اما در این بخش جزییات بیشتری را پیش روی او قرار می دهید و سوالات دیگری که ممکن است در بخش خلاصه اجرایی بی‌جواب مانده باشد را می توانید در این بخش پاسخ دهید.

برای نوشتن این بخش باید مشکلاتی که مشتری با آن دست و پنجه نرم می کند، اصلی ترین مشکل و نحوه برطرف کردن آن را توضیح دهید. شاید راهکار فعلی برای حل نیاز مشتری، گران باشد یا به لحاظ مسافت امکان دسترسی راحت به آن میسر نباشد. در واقع با پرداختن به مشکل مشتری، نه تنها یکی از مهم ترین عناصر طرح کسب و کار را مشخص کرده اید، بلکه باید بدانید که این موضوع اهمیت زیادی در موفقیت تجارت تان دارد زیرا اگر نتوانید مشکل مشتری بالقوه را مشخص کنید مطمئنا نمی توانید کسب و کار ماندگاری داشته باشید. بهترین راه در فرآیند برنامه ریزی کسب کار، این است که وارد جامعه شده و با مشتری بالقوه صحبت کنید، مشکل آنها را قبول کرده و سپس برای حل آن گام بعدی را بردارید. این راهکار می تواند شامل محصول یا خدماتی باشد که به مشتری ارائه می کنید، پس باید آن را مفصل شرح دهید و از نحوه عملکرد و ارائه آن بگویید.

در ادامه باید به بازار هدف بپردازید و ببینید مشتری هدف تان چه کسانی هستند. البته با توجه به نوع کسب و کارتان و نوع طرح کسب و کار، شاید نیازی نباشد بازار هدف را با جزییات شرح دهید. در کنار پرداختن به این موضوع باید رقابت تان را توضیح دهید، چه شرکت‌های دیگری به ارائه راهکار با هدف برطرف کردن مشکل مشتری می‌پردازند؟ مزیت شما نسبت به رقبای تان در چیست؟ یکی از بزرگ ترین اشتباهات رایج کارآفرینان در تهیه طرح کسب و کار، این است که می گویند هیچ رقیبی ندارند. اما واقعیت تجارت حکم می‌کند که هر کسب وکاری، رقبایی داشته باشد. با اینکه شاید همه رقبا رقیب مستقیم (وقتی راهکاری مشابه شما به بازار ارائه می‌کنند) محسوب نشوند، اما در اکثر مواقع رقیب غیر مستقیم (نیاز مشتری را با راهکاری کاملاً متفاوت با شما حل می‌کنند) هستند.

در نهایت باید آینده کسب و کارتان و فرصت های پیش رو را ذکر کنید اما در این موضوع اغراق نکرده و واقع بین باشید. در حد یک یا دو پاراگراف راجع به برنامه های آینده تان بگویید و چشم انداز بلند مدت شرکت تان را به سرمایه گذاران نشان دهید.

اجرا

چطور می توانید از فرصت هایتان استفاده کرده و آن را به کسب و کار تبدیل کنید؟ این بخش شامل برنامه های فروش و بازاریابی و همچنین شامل کارهای اجرایی می شود و در عین حال به نحوه ارزیابی موفقیت ها نیز می پردازد.

برای برنامه فروش و بازاریابی باید به طور مفصل راجع به برنامه تان برای فروش به بازار هدف، قیمت گذاری و نوع فعالیت ها و مشارکت هایی که برای موفقیت کسب و کارتان نیاز دارید، بپردازید. در واقع قبل از تهیه طرح کسب و کار باید بازار هدف و شخصیت مشتری را مشخص کرده باشید زیرا طرح کسب و کار بدون این دو عامل ارزش چندانی نخواهد داشت.

علاوه بر این باید استراتژی ارائه کالا یا خدمات را نیز در این بخش لحاظ کنید و بدانید که برنامه هایی که سودآور نباشند را نمی توان برای مدت طولانی انجام داد. این استراتژی شامل بسته بندی (هنگام فروش کالا، نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند)، تبلیغات (آیا تبلیغات آنلاین هستند، به صورت سنتی یا رسانه‌های اجتماعی هستند؟)، روابط عمومی (اگر روابط عمومی و ارتباط با مشتری بخشی از طرح کسب و کارتان است، آن را با جزییات شرح دهید)، بازاریابی محتوا (بازاریابی محتوا، استراتژی رایج برای تبلیغات است و برنامه ثانویه نامیده می شود. با ارائه اطلاعات، پیشنهادات و راهکارها که معمولاً به صورت رایگان است، مشتری هدف شناخت بهتری از شرکت شما پیدا می‌کند)، رسانه‌های اجتماعی (امروزه یکی از ملزومات اصلی اکثر کسب و کارها به حساب می آید و مشتری هدف از این طریق می تواند با شما رابطه برقرار کرده و درک بهتری از شما و خدمات تان داشته باشد) می شود.

در صورتی که با شرکت دیگری مشارکت دارید حتماً آن را در این بخش ذکر کنید و سپس به شرح نحوه فعالیت شرکت تان بپردازید که شامل منابع تهیه کالا، نحوه ارسال آنها به شرکت شما، نحوه عرضه آن به مشتری می شود. در صورتی که شرکت شما در حوزه فناوری فعالیت دارد باید تکنولوژی مورد نظر و تمایز خود را قید کنید. نیازی نیست وارد جزییات شوید زیرا اگر سرمایه گذار علاقه مند شود می توانید اطلاعات بیشتری را در اختیارش قرار دهید. در نهایت باید عوامل کلیدی برای رسیدن به موفقیت در کسب و کارتان و همینطور خطرات و مشکلات پیش رو را بگویید.

تیم و شرکت

سرمایه گذاران به دنبال تیم های قدرتمند و ایده های برتر می‌گردند. در این بخش، تیم فعلی خود را شرح دهید و مشخص کنید به چه افرادی نیاز دارید. علاوه بر این اگر شرکت تان فعالیت خود را آغاز کرده است، باید نگاهی هم به ساختار حقوقی، موقعیت مکانی و پیشینه تان نیز بیندازید.

یک مثل قدیمی می گوید «سرمایه گذار روی ایده ها سرمایه گذاری نمی کند، بلکه این سرمایه گذاری روی انسان ها است». در این بخش باید وظایف و نقش های مهمی که شرکت تان برای پیشرفت و رسیدن به موفقیت نیاز دارد را شرح دهید. در واقع می توانید به اختصار راجع به تحصیلات و تجربیات مرتبط کارکنان بگویید و در عین حال باید ذکر کنید که چرا تیم تان برای تحقق ایده های شرکت، بهترین و مناسب ترین گزینه ها هستند.

علاوه بر این باید نمایی کلی از شرکت تان ارائه کنید که می تواند شامل بیانیه ماموریت (نحوه ارائه خدمات به مشتری، کارمندان و غیره)، مالکیت معنوی (اساساً شامل حال شرکت‌های علمی و فناوری می شود و به مسئله ثبت اختراع مربوط است)، ساختار حقوقی و مالکیت شرکت (نحوه مالکیت شرکت و سهم هر یک از مالکان شرکت و…)، موقعیت مکانی کسب و کار (به خصوص برای شرکت‌هایی که اجناس خود را از طریق مغازه یا فروشگاه عرضه می‌کنند، حائز اهمیت است)، تاریخچه مختصری از شرکت (تاریخچه شرکت و موفقیت ها و دستاوردهای آن) باشد.

برنامه مالی

عناصر طرح کسب و کار بدون در نظر گرفتن پیش بینی های مالی کامل نخواهد بود و با اینکه به عنوان آخرین بخش طرح کسب و کار می آید اما از اهمیت زیادی برخوردار است. شاید نوشتن این قسمت برای کارآفرینان دشوار به نظر برسد اما نباید خود را ببازند زیرا تهیه این بخش برای اکثر استارتاپ ها پیچیدگی خیلی کمتری دارد و می تواند شامل یک برنامه برای ۱۲ ماه اول و برنامه ای سالانه برای ۳ تا ۵ سال آتی باشد.

پیش بینی فروش طی چند سال آینده برای محصولات مختلف داشته باشید. به عنوان مثال اگر یک رستوران دارید می توانید پیش بینی خود را به فروش ناهار، شام و نوشیدنی تقسیم بندی کنید. علاوه بر این باید به هزینه های کالای فروخته شده (از تولید کالا گرفته تا عرضه آن) نیز اشاره کنید به عنوان مثال برای رستوران شامل هزینه مواد اولیه می شود یا برای یک شرکت تولیدی، هزینه مواد اولیه خام است.

برنامه کارمندان که به میزان پرداختی حقوق کارمندان می پردازد را نیز در این بخش بیاورید. این امر در شرکت های کوچک شامل عناوین شغلی و میزان حقوق شان می شود و در شرکت های بزرگ شامل تقسیم بندی هایی نظیر بخش فروش، بخش بازاریابی و میزان پرداختی ها است.

از دیگر مواردی که باید در این بخش قید شود می توان به صورت سود و زیان (درآمد فروش، هزینه کالای فروخته شده، حاشیه سود ناخالص، هزینه های عملیاتی، درآمد عملیاتی، سود، مالیات، استهلاک، سود خاص)، صورت جریان نقدی (میزان پولی که در هر مرحله خرج شده است)، صورت حساب ترازنامه، استفاده از وجوهی که از سرمایه گذاران به دست آمده است و استراتژی خروج (برنامه فروش کسب و کار به شرکتی دیگر را گویند. سرمایه گذار به دنبال برگشت سرمایه اش است و طبیعتاً باید در جریان این موضوع قرار بگیرد. در واقع باید بگویید در صورت موفقیت، کدام شرکت ها به دنبال خرید شرکت تان هستند) اشاره کرد.

پیوست

در صورتی که به فضای بیشتری برای ارائه تصاویر یا اطلاعات بیشتر از محصولات تان نیاز دارید، از پیوست برای این منظور استفاده کنید. این بخش جزو عناصر ضروری یک طرح کسب و کار نیست و لذا می توانید از آن صرفنظر کنید، هر چند مکانی عالی برای ارائه نمودار، جدول، تعاریف، نوشته‌های حقوقی و سایر اطلاعات ضروری محسوب می‌شود. همچنین سند ثبت اختراع، تصاویر محصولات و غیره را می توانید در این بخش نشان دهید.

گروه کلید تمامی خدمات بازاریابی از جمله نوشتن بیزینس پلن یا طرح کسب و کار (Business Plan) را برعهده می گیرد پس با ما تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*