طرح توجیهی کسب و کار : راهنمای مراحل تهیه و نوشتن

طرح توجیهی کسب و کار : راهنمای مراحل تهیه و نوشتن

طرح توجیهی کسب و کار : راهنمای مراحل تهیه و نوشتن

طرح توجیهی کسب ‌و کار صرفاً به عنوان ارزیابی عملی بودن طرح یا روش پیشنهادی انجام یک کسب ‌و کار به کار می رود. همان‌طور که از نامش پیداست، سوال اصلی طرح توجیهی این است: «آیا این کسب ‌و کار امکان‌پذیر است؟» و سوالاتی از این قبیل که: آیا برای کسب ‌و کار پیشنهادی خود، فناوری‌های لازم را در اختیار دارید یا می‌توانید خود آن‌ها را ایجاد کنید؟ آیا افراد، ابزار و منابع مورد نیاز را دارید؟ و آیا این کسب و کار، نرخ بازگشت سرمایه (ROI) مورد انتظار شما را فراهم می‌کند؟ و …

چه زمانی باید طرح توجیهی کسب ‌و کار را تهیه کرد؟ در مرحله‌ای از چرخه عمر پروژه که انجام پرونده تجاری (business case) به اتمام می‌رسد. در مورد اینکه طرح توجیهی چیست و چه زمانی باید ارائه شود، صحبت شد. اما در پاسخ به اینکه چرا به آن نیاز داریم، باید گفت عواملی هستند که فرصت به‌دست آمده برای این کسب‌وکار را به موفقیت می‌رسانند و بنابراین بررسی این عوامل بسیار مهم و ضروری است.

عملی بودن یک کسب و کار با کمک طرح توجیهی
عملی بودن یک کسب و کار با کمک طرح توجیهی

مراحل تهیه طرح توجیهی کسب ‌و کار

تهیه و تدوین طرح توجیهی بسیار مهم است و در واقع باید آن را بنیانی دانست که کسب‌وکار به آن تکیه دارد و در صورتی که از کسب‌وکار پشتیبانی نکند، باید گفت کسب‌وکاری هم وجود نخواهد داشت. در ادامه به مراحلی که برای تدوین این طرح باید طی شود اشاره می‌کنیم.

انجام یک تجزیه و تحلیل مقدماتی

با ترسیم طرح خود شروع کنید. شما باید بر روی یک نیاز پاسخ داده‌ نشده، بازاری که در آن تقاضا بیشتر از عرضه است و اینکه آیا محصول یا خدمات دارای یک مزیتی مشخص هستند، تمرکز کنید. سپس باید موانع موجود بر سر راه کسب‌وکار را یافته و مشخص کنید که آیا این موانع برای رفع شدن زیادی بزرگند یا نه.

تهیه صورت وضعیت درآمد پیش‌بینی شده

این مرحله از تهیه طرح توجیهی کسب ‌و کار باید کار را از آخر به اول انجام دهیم. به این معنا که ابتدا درآمد مورد انتظار خود از پروژه را تخمین بزنید و سپس مشخص کنید برای دستیابی به درآمد هدف به چه میزان سرمایه‌گذاری احتیاج دارید. این موضوع را باید پایه و اساس بیانیه درآمد دانست. مواردی که در اینجا باید در نظر گرفته شود شامل خدمات مورد نیاز و هزینه آنها، هرگونه تعدیل درآمد، مانند بازپرداخت و غیره است.

انجام تحقیقات بازار یا بررسی بازار

این مرحله کلید موفقیت در تهیه طرح توجیهی کسب ‌و کار شماست، بنابراین آن را تا حد ممکن دقیق انجام دهید. این موضوع آنقدر مهم است که اگر سازمان شما خود منابع لازم برای انجام درست آن ندارد، استخدام و کمک از یک شرکت برای اجرای تحقیقات بازار مطمئناً سودمند خواهد بود.

در تحقیقات بازار مشخص‌ترین تصویر از درآمدی که می‌توانید از کسب‌وکار انتظار داشته باشید، ارائه می‌شود. برخی از مواردی که باید در این مرحله در نظر گرفت شامل تأثیر موقعیت جغرافیایی بر بازار، گروه مشتریان، تجزیه و تحلیل رقبا، ارزش بازار و میزان سهم شما در این بازار و همچنین امکان گسترش بازار و مواردی دیگر می‌شود.

انجام تحقیقات بازار امری ضروری در تهیه طرح توجیهی کسب و کار
انجام تحقیقات بازار امری ضروری در تهیه طرح توجیهی کسب و کار

برنامه‌ریزی سازمان و عملیات تجاری

پس از اینکه مقدمات مراحل قبلی تهیه طرح توجیهی کسب‌ و کار فراهم شد، باید به برنامه‌ریزی سازمان و عملیات سرمایه‌گذاری بپردازیم. این کاری سطحی نیست؛ بلکه باید کامل، جامع و بسیار عمیق انجام شود و شامل هزینه‌های شروع کسب‌وکار، سرمایه‌گذاری‌های ثابت و هزینه‌های عملیاتی می‌شود. این هزینه‌ها مواردی مانند تجهیزات، روش‌های تجاری و بازرگانی، املاک و مستغلات، نیروی کاری، در دسترس بودن تجهیزات، هزینه سربار و غیره را شامل می‌شوند.

تهیه یک ترازنامه برای روز افتتاحیه

این مرحله از مراحل تهیه طرح توجیهی شامل برآورد دارایی‌ها و بدهی‌هاست؛ محاسباتی که باید تا حد ممکن دقیق باشد. برای انجام این کار فهرستی ایجاد کنید که شامل موارد مورد نیاز، منابع، هزینه‌ها و منابع مالی موجود باشد. تعهداتی که باید در نظر گرفته شوند شامل مواردی مانند اجاره یا خرید زمین، ساختمان و تجهیزات، تأمین مالی دارایی‌ها و حساب‌های دریافتنی است.

بررسی و تجزیه و تحلیل تمام داده‌های موجود

همه مراحل تهیه طرح توجیهی کسب‌ و کار مهم هستند، اما بررسی و تجزیه و تحلیل به‌ویژه برای اطمینان از اینکه همه چیز آن‌طور که باید باشد و هیچ چیز به تغییر نیاز ندارد، بسیار حیاتی است. بنابراین دقایقی زمان در نظر بگیرید تا به کارهای انجام‌شده نگاه کنید و بررسی‌های لازم را انجام دهید.

کارهای انجام‌ شده مراحل قبلی خود مانند صورت سود و زیان احتمالی را مجدداً بررسی کنید و آن را با هزینه‌ها و بدهی‌های خود مقایسه کنید و از خود بپرسید: آیا هنوز انجام این کسب و کار واقع‌بینانه است؟ همچنین در این مرحله در مورد ریسک‌ها، مدیریت و تجزیه و تحلیل آن‌ها به تفکر بپردازید و تلاش کنید تا هرگونه برنامه احتمالی را ارائه دهید.

برای ادامه دادن یا منصرف شدن تصمیم بگیرید

شما اکنون در مرحله تصمیم‌گیری در مورد امکان اجرای پروژه هستید. شاید به نظر ساده برسد، اما تمام مراحل قبلی تهیه طرح توجیهی کسب‌ و کار به این لحظه تصمیم‌گیری منتهی می‌شود. چند مورد دیگر که باید قبل از انجام این تصمیم‌گیری بررسی شود این است که آیا شروع این کسب و کار ارزش وقت، تلاش و هزینه را دارد و آیا با اهداف استراتژیک و آرزوهای بلندمدت سازمان مطابقت دارد یا خیر. درنهایت تصمیم خود را بگیرید.

تجزیه و تحلیل داده های موجود در تهیه طرح توجیهی کسب و کار
تجزیه و تحلیل داده های موجود در تهیه طرح توجیهی کسب و کار

الگوی گزارش طرح توجیهی کسب ‌و کار

در اینجا خلاصه‌ای از موادی که باید در نگارش این طرح اشاره شود، آورده شده است:

  • خلاصه اجرایی
  • شرح محصول یا خدمات
  • ملاحظات فناوری
  • بازار محصولات یا خدمات
  • استراتژی بازاریابی
  • سازمان و کارکنان
  • برنامه‌ریزی زمانی
  • پیش‌بینی‌های مالی
  • یافته‌ها و توصیه‌ها

مورد آخر یعنی یافته‌ها و توصیه‌ها به زیرمجموعه‌های فناوری، بازاریابی، سازمان و مالی تقسیم می‌شود.

بررسی ابعاد مالی، بازرگانی، فناوری و سازمان در طرح توجیهی کسب و کار
بررسی ابعاد مالی، بازرگانی، فناوری و سازمان در طرح توجیهی کسب و کار

نتیجه‌گیری

تهیه طرح توجیهی کسب ‌و کار بخشی از مراحل اولیه هر کسب‌وکار است. این کار به ‌منظور کشف نقاط قوت و ضعف یک کسب‌و کار پیشنهادی یا موجود انجام می‌شود و به شناسایی و ارزیابی فرصت‌ها و تهدیدها، منابع موردنیاز پروژه و چشم‌انداز موفقیت کمک کند. این طرح به سوالاتی مانند اینکه آیا شرکت از منابع و فناوری موردنیاز برخوردار است؟ آیا شرکت بازده کافی از سرمایه خود را دریافت خواهد کرد؟ و… پاسخ می‌دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*